TƯƠNG BIỆT VÀ TƯƠNG LIÊN

Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương là 2 người sống cùng thời đại, 2 người sống nhiều ở Kinh Thành Thăng Long, nhưng có lý lịch là Dân Cá Gỗ.

Họ là bạn bè tương tri, nhưng không có duyên phận.

Nguyễn Du thuộc Tốp: nhà mặt phố, bố mần to, được ăn học đàng hoàng và có thi cử

Đại Thi Hào Nguyễn Du

Hồ Xuân Hương là con nhà bình dân, có vốn tri thức nhờ học ké, học lỏm ở lớp học của Thân phụ Hồ Phi Diễn

Nữ sỹ Hồ Xuân Hương

Vì biến động chính trị, nên có giai đoạn Nguyễn Du phải lận đận, lang bạt .... về sau nhờ Nguyễn Du phò tá Triều Nguyễn mà hoạn lộ của Người hanh thông, 2 lần Ngươi được cử làm Chánh Sứ đi Bắc Kinh (1813)

Không ngờ, lại là nữ giới

Ở vào giai đoạn cuối TK 19, Hồ Xuân Hương thuộc loại du ngoạn khá nhiều ...., không danh lam nào không có dấu chân của Nữ Sí

Đường tình duyên của Nữ Sĩ vô cùng lận đận ... Tâm đắc nhất là khi được kết duyên làm thiếp với ông Phủ Vĩnh Tường Trần Phúc Hiển ...về sau Nữ Sĩ theo chồng về Quảng Yên, vùng đất có Vịnh Hạ Long (được nổi tiêng Thế giới vào cuối TK 20).

Nguyễn Du làm thơ chữ Hán thể Đường luật Nhờ một chuyến công tác ngoại giao, Thi hào tìm được Kim Vân Kiều Truyện của Thanh Tâm tài Nhân để soạn ra Truyện Kiều (Nôm ) ở thể lục bát

Khoảng trước năm 1994, chúng ta chỉ biết Nữ Sĩ họ Hồ làm thơ Nôm thể Đường luật. Ai ngờ nhà Khoa học Trứ danh Hoàng Xuân Hãn (người Đức Thọ Hà Tĩnh) tìm được tập thơ Lưu Hương Ký của nữ sĩ Hồ Xuân Hương viết dưới dạng Đường luật chữ Hán. Nếu biết sớm thông tin này thì Thi Nhân Xuân Diệu sẽ không chế tác ra Vương Miện: Bà Chúa Thơ Nôm.

Khoảng cuối TK 20, một sự tương đồng kì lạ là Nguyễn Du , Hồ Xuân Hương và Vịnh Hạ Long lần lượt được thế giới trao tặng những Danh Xưng Cao Quý

Để kỉ niệm sự kiện này, tôi (T.D.M) mạo muội dịch bài thơ của Nữ Sĩ:

Vịnh Thạch Phu Phụ

詠石夫婦
家室和平立海隅，
從容歲月一閒遊。
東回西領鄰啼婦，
北向南山笑望夫。
締糽義長天地並，
唱隨聲動海山秋。
往來或問渠孫子，
石在山頭人在舟。

Đây là một thắng cảnh trong Vịnh, mà dân gian gọi là Hòn Trống Mái, qua con mắt của Nữ Sĩ, cặp gà này trở thành cặp uyên ương có lễ giáo:

Góc Biển gia đình thật ấm êm
Thong dong năm tháng cảnh thần tiên
Phu quân nàng gọi lời âu yếm
Ái thiếp Chàng cười ...ánh thắm duyên
Phu Phụ nghĩa dài cùng trời đất
Xướng Tùy tình thắm với thiên nhiên
Lại qua qua lại cùng con cháu
Giai lão vạn năm ... chuyện cổ truyền.

Phường Long Biên H N 20/7/2025

Thái Doãn Mại (nguyên quán Thịnh Sơn, Đô Lương)